Ufundowany prawdopodobnie w 1312 roku przez Żegotę, kasztelana krakowskiego. Szpital ten, fundator powierzył zakonowi Kanoników Regularnych św. Ducha /duchakom/ sprowadzonym z Krakowa. Na utrzymanie zakonników, kościoła, zabudowań i podopiecznych darował wieś Żyć /obecnie Szewce/ położoną między Samborcem a Złotą, wieś Głazów i las Zawierzbie. Wystawił też budynki szpitalne i kościół pod murami Bramy Opatowskiej. Z czasem dobra powiększyły się o wsie Kruków i Obrazów. Szpital otrzymywał też różne legaty i procenty od dochodów licznych ofiarodawców. Zakonnicy, zgodnie z regułą, opiekowali się biednymi, leczyli chorych i uczyli zawodu sieroty i podrzutki. Ostatni z duchaków - ks. Janowski zmarł w 1814 roku. Na przełomie lat 1817/1818 sprowadzono siostry miłosierdzia z Warszawy, które administrowały dobrami, prowadziły szpital, dom opieki dla biednych i schronisko dla dzieci pod nadzorem Rady Nadzorczej Opiekuńczej, a po I wojnie światowej pod nadzorem Rady Fundacji. Szpital został rozbudowany w latach 1823 - 1833 i w okresie międzywojennym.

Znamienne były słowa napisu znajdującego się nad bramą wejściową:

"Dobroczynnych ofiarą wzniesiona ta brama, Niesie wdzięczność ukrytym ich imionom sama, Nie rozpaczaj sieroto kiedy sama cnota, Otwiera Ci uprzejmie do ratunku wrota."

W czasie II wojny światowej szpital pełnił ważną rolę w niesieniu pomocy rannym żołnierzom. Po wojnie cały kompleks został przejęty przez władze państwowe, powstał Szpital Powiatowy.

To miejsce to także początek działalności dobroczynnej w Sandomierzu. Tutaj powstał Instytut św. Ducha, później przekształcony w Fundację św. Ducha. Głównym celem tych instytucji było: "aby miejscowi ubodzy wsparcie, chorzy ratunek, sieroty schronienie, obcy podróżni i wędrowcy gościnność znajdowali".

Ilość odwiedzin od 2006 r.